Machinist werkt tijdens ziekte bij schildersbedrijf

Een wegens ziekte uitgevallen werknemer verricht tijdens ziekte werkzaamheden voor een schildersbedrijf van een vriend, zonder dit aan de werkgever te melden. Nadat een rechercheonderzoek dit bevestigt, volgt een ontslag op staande voet. De werknemer komt daar niet tegen op.
De werkgever stapt naar de kantonrechter en verzoekt onder meer om een schadevergoeding voor de kosten van het inschakelen van een recherchebureau en voor de kosten van doorbetaling van loon tijdens ziekte. De kantonrechter oordeelt dat de werkgever de kosten van het rechercheonderzoek op de werknemer mag verhalen. Het inschakelen van een onderzoeksbureau is onder de gegeven omstandigheden redelijk en ook de gemaakte kosten zijn redelijk. Het verzoek om vergoeding van schade ter hoogte van het tijdens ziekte betaalde loon wijst de kantonrechter af. Hoewel de werknemer de werkgever en de bedrijfsarts onjuist had geïnformeerd, staat niet vast dat daardoor geen recht op loon bestaat.

Een werknemer is sinds september 2025 arbeidsongeschikt voor zijn werk als machinist en ontvangt loon tijdens ziekte. Op basis van signalen dat hij elders werkzaamheden verricht, laat de werkgever een rechercheonderzoek uitvoeren. Uit observaties blijkt dat de werknemer tijdens zijn ziekte meerdere dagen schilderwerkzaamheden verricht voor een schildersbedrijf van een vriend. Vervolgens wordt hij op 20 maart 2026 op staande voet ontslagen. Tegen het ontslag stelt hij geen rechtsmiddel in, waardoor het ontslag onherroepelijk wordt.

De werkgever vordert bij de kantonrechter een gefixeerde schadevergoeding wegens het (vanwege het ontslag op staande voet) voortijdig eindigen van de arbeidsovereenkomst, vergoeding van de tijdens het re-integratietraject gemaakte mediationkosten en vergoeding van de kosten voor het inschakelen van een recherchebureau. Ook vordert de werkgever vergoeding van schade ter hoogte van het tijdens ziekte doorbetaalde loon.
De kantonrechter oordeelt dat de werknemer verwijtbaar heeft gehandeld door tijdens zijn arbeidsongeschiktheid werkzaamheden voor een derde te verrichten zonder dit aan de werkgever te melden. Dat de werknemer stelt dat het slechts om lichte werkzaamheden gaat en niet vaststaat dat hij daarvoor wordt betaald, maakt dat niet anders. Nu hij tegenover de werkgever en de bedrijfsarts had aangegeven niet te kunnen re-integreren, terwijl zijn loon werd doorbetaald, levert dit een dringende reden voor ontslag op staande voet op. Daarom is de werknemer ook de gefixeerde schadevergoeding verschuldigd.
De kosten van mediation worden door de kantonrechter afgewezen. De werkgever heeft onvoldoende onderbouwd waarom deze kosten als schade voor rekening van de werknemer zouden moeten komen en waarom zij niet behoren tot de normale kosten die samenhangen met de re-integratieverplichtingen van de werkgever.
Anders oordeelt de kantonrechter over de recherchekosten. Deze kosten komen als vermogensschade voor vergoeding in aanmerking als zij zijn aan te merken als redelijke kosten ter vaststelling van schade en aansprakelijkheid en de omvang van die kosten redelijk is. De werkgever had de werknemer eerder een waarschuwing gegeven naar aanleiding van signalen dat de werknemer elders werkte. Toen het vermoeden bleef bestaan, was het volgens de kantonrechter redelijk om een onderzoeksbureau in te schakelen. Ook de hoogte van de kosten vindt de kantonrechter redelijk. Het volledige bedrag van € 23.522,05 exclusief btw wordt dan ook door de kantonrechter toegewezen.
Het verzoek om vergoeding van schade ter hoogte van het tijdens ziekte betaalde loon wijst de kantonrechter echter af. Hoewel de werknemer de bedrijfsarts onjuist heeft geïnformeerd, staat daarmee nog niet vast dat hij bij juiste informatie wel had moeten re-integreren of dat hij zijn re-integratieverplichtingen zou hebben geschonden. De bedrijfsarts heeft immers geoordeeld dat hij volledig arbeidsongeschikt was voor zijn eigen werkzaamheden. Daarnaast vormt het betaalde loon geen schade die rechtstreeks voortvloeit uit het handelen van de werknemer, omdat de werkgever gedurende het dienstverband contractueel gehouden was het loon door te betalen.

Deze uitspraak laat zien dat recherchekosten onder omstandigheden op de werknemer kunnen worden verhaald. Deze kosten komen als vermogensschade voor vergoeding in aanmerking als er is voldaan aan een dubbele redelijkheidstoets: het moet redelijk zijn dat de kosten zijn gemaakt en de omvang van de kosten moet redelijk zijn. In de hierboven besproken uitspraak was aan deze dubbele redelijkheidstoets voldaan: er was een specifieke aanleiding voor het onderzoek vanwege de eerdere waarschuwing en de signalen dat de werknemer elders werkzaam was én de hoogte van de factuur was redelijk.
De gefixeerde schadevergoeding is bedoeld als vergoeding voor het feit dat de arbeidsovereenkomst eerder eindigt dan bij opzegging door de werknemer (met inachtneming van de opzegtermijn) mogelijk was geweest. De schadevergoeding is vastgelegd op een forfaitair bedrag: het loon van de werknemer over de tijd dat de arbeidsovereenkomst bij opzegging door de werknemer zou hebben geduurd.

Deze uitspraak laat verder zien dat het tijdens ziekte doorbetaalde loon in deze situatie niet als schadevergoeding kan worden teruggevorderd. De werknemer heeft verwijtbaar gehandeld door tijdens zijn arbeidsongeschiktheid werkzaamheden voor een derde te verrichten zonder daarvan melding te maken aan de werkgever. Dat handelen was voldoende ernstig om een ontslag op staande voet te rechtvaardigen. Daarmee is echter nog niet gegeven dat het tijdens de ziekteperiode betaalde loon als schade kan worden aangemerkt. Het loon was immers niet betaald als gevolg van het verwijtbare handelen van de werknemer, maar omdat de werkgever op grond van een contractuele verplichting gehouden was het loon te voldoen. Zolang niet vaststaat dat de werknemer geen aanspraak op loon had, vormt het betaalde loon geen schadepost. Het ontbreekt dan aan het vereiste causale verband tussen het verwijtbare handelen van de werknemer en de loonbetaling, zodat het loon niet langs de weg van een schadevergoedingsvordering kan worden teruggevorderd. De kantonrechter laat goed zien welke schakel in de redenering van de werkgever ontbrak. Vast stond wel dat de werknemer tijdens zijn arbeidsongeschiktheid werkzaamheden voor een derde verrichtte en dat hij daarover geen openheid had gegeven. Niet vaststond echter dat hij daardoor zijn aanspraak op loon tijdens ziekte had verloren. De werkgever had er dan ook goed aan gedaan om de bedrijfsarts opnieuw in te schakelen en te vragen of de werknemer gelet op de aard en omvang van de door hem verrichte werkzaamheden passende arbeid had kunnen verrichten en/of zijn herstel had belemmerd en/of zijn re-integratieverplichtingen had geschonden.